STRONA GŁÓWNA / AKTUALNOŚCI / KSIĄŻKOWE WYDANIE SKRYPTU KAROLA WOJTYŁY „KATOLICKA ETYKA SPOŁECZNA”

Książkowe wydanie skryptu Karola Wojtyły „Katolicka etyka społeczna”

Niepublikowany dotąd skrypt wykładów Karola Wojtyły „Katolicka etyka społeczna” został w poniedziałek zaprezentowany w Warszawie. – W wielu przemówieniach, homiliach i encyklikach Jana Pawła II widać ślady wykładów wygłaszanych przez młodego księdza Wojtyłę – powiedział na prezentacji zorganizowanej przez KAI rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego ks. prof. dr hab. Antoni Dębiński.

Książkowe wydanie skryptu Karola Wojtyły „Katolicka etyka społeczna”

Karol Wojtyła etykę społeczną wykładał najpierw na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, a następnie dla kleryków seminariów duchownych działających w tym mieście.

Blisko 500—stronicowe dzieło ukazało się staraniem Instytutu Jana Pawła II nakładem Wydawnictwa KUL. Choć tekst nie może zastąpić współczesnego wykładu, nadal pozostaje wartościowym wprowadzeniem w elementarne kwestie etyki społecznej – zaznaczają wydawcy. Wskazują, że wykłady trzydziestokilkuletniego księdza Wojtyły rzucają też sporo nowego światła na formowanie się myśli przyszłego papieża.

„Czy ‘Katolicka etyka społeczna’ przedstawia nam lewicowego Wojtyłę? – pyta w zamieszczonym w książce komentarzu prof. Rocco Buttiglione. – Chrześcijańska nauka społeczna nie jest ani prawicowa ani lewicowa – nie jest bowiem programem politycznym. Można z niej czerpać, przyjmując różne punkty widzenia i tworząc różne (zgodne z prawem) programy polityczne” – stwierdza wybitny znawca myśli Karola Wojtyły.

Wydawcy podkreślają, że lektura wykładów pokazuje spójność poglądów młodego ks. Karola Wojtyły i św. Jana Pawła II w ocenie marksizmu i liberalizmu oraz proces stałego pogłębiania argumentacji na rzecz chrześcijańskiej wizji wyzwolenia człowieka i budowania kultury praw człowieka.

„Ciągłość tę widzimy na płaszczyźnie antropologicznej, w sposobie, w jaki Wojtyła rozumie człowieka, jego racjonalności, wolność, w idei pracy, rodziny, społeczeństwa, narodu, państwa oraz kultury” – piszą wydawcy.

Ks. prof. Antoni Dębiński podkreślił dziś, że skrypt stanowi „ważny przyczynek do dyskusji na temat aktualności i podstawowych zagadnień dyscypliny, która nazywamy katolicką nauka społeczną”. Dodał, że Karol Wojtyła współtworzył środowisko intelektualne KUL i tu przygotowywał się do wielkich, późniejszych zadań. W wielu przemówieniach, homiliach i encyklikach Jana Pawła II widać ślady jego wykładów, wygłaszanych także na lubelskiej uczelni – powiedział ks. prof. Dębiński.

Skrypty „Katolickiej etyki społecznej” Karola Wojtyły krążyły przez wiele lat wśród studentów w maszynopisach, natomiast rękopis przechowywany jest w Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie. Przez długi czas zapomniane, po wyborze Wojtyły na papieża zostały odnalezione w domu przy ul. Kanoniczej przez ks. prof. Tadeusza Stycznia – jednego ze słuchaczy tych wykładów, a potem współpracownika i następcy ks. prof. Karola Wojtyły w Katedrze Etyki Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

W rękopisie wykładów znajdują się drobne inskrypcje, których nie ma w żadnym maszynopisie. Wpisywane one były przez autora zawsze na górnym marginesie strony. Są to chrystogramy (monogram będący symbolem Jezusa Chrystusa w formie akronimu), dewiza AMDG, inne inskrypcje, np. J+M, oraz fragmenty hymnów z brewiarza. Fragmenty te, dzielone na wersy, ustanawiają specyficzny rytm, który jest wyjątkową cechą rękopiśmiennej podstawy.

Samo dzieło tytułem i treścią nawiązuje do wykładu prowadzonego przez ks. Jana Piwowarczyka na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 1947-52. Gdy ks. dr Piwowarczyk został oskarżony przez władze Polski Ludowej o działalność antypaństwową i zmuszony do opuszczenia Krakowa, w czerwcu 1953 r. Rada Wydziału Teologicznego UJ jednomyślnie powierzyła te wykłady ks. dr. Karolowi Wojtyle.
Wykładał on etykę społeczną do końca roku akademickiego 1953/1954. Gdy w roku 1954 władze zamknęły Wydział Teologiczny, Wojtyła kontynuował wykłady z katolickiej etyki społecznej dla kleryków seminariów duchownych działających w Krakowie.

Ciągłość tę widzimy na płaszczyźnie antropologicznej, w sposobie, w jaki Wojtyła rozumie człowieka, w jego racjonalności, wolności, w idei pracy, rodziny, społeczeństwa, narodu, państwa oraz kultury. Lektura skryptu powinna też pokazać ciągłość społecznego nauczania Kościoła, łącznie z nauczaniem papieża Franciszka.

Sam tekst wykładu Karola Wojtyły został zaopatrzony w pięć komentarzy przygotowanych przez Geralda J. Beyera (Villanova University, USA), Rocco Buttiglionego (Papieska Akademia Nauk Społecznych, Rzym), Agnieszkę Lekką-Kowalik (KUL), Rafała Łętochę (UJ) oraz ks. Alfreda Marka Wierzbickiego (KUL).

Karol Wojtyła „Katolicka etyka społeczna”. Z rękopisu tekst ustalili: Urszula Jańczyk, Wojciech Kruszewski; redakcja naukowa: Gerald J. Beyer, Agnieszka Lekka Kowalik, ks. Alfred M. Wierzbicki; Instytut Jana Pawła II KUL, Wydawnictwo KUL, Lublin 2018.

 

KAI
Fot. Paweł Żulewski

ZOBACZ TAKŻE