19 czerwca jest datą szczególną dla Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie. Tego dnia w 2009 roku Papieska Akademia Teologiczna została przemianowana na uniwersytet.
Tegoroczne obchody 17. rocznicy tego wydarzenia zgromadziły społeczność akademicką oraz licznych gości, stając się okazją do uhonorowania osób szczególnie zasłużonych dla rozwoju uczelni, wręczenia nagrody „Amicus Universitatis” oraz przekazania Uniwersytetowi wyjątkowego daru – „Ławeczki Dialogu”.
Uroczystość rozpoczął recital fortepianowy prof. Bożeny Ficht-Maciejowskiej, która wykonała Mazurek f-moll Fryderyka Chopina.
Rektor Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakoiwe, ks. prof. dr hab. Robert Tyrała w swoim wystąpieniu przypomniał bogatą historię uczelni, której początki sięgają końca XIV wieku. Podkreślił, że tradycja akademicka została zapoczątkowana bullą papieża Bonifacego IX z 11 stycznia 1397 roku, wydaną na prośbę królowej Jadwigi i króla Władysława Jagiełły, na mocy której powołano Wydział Teologiczny w Krakowie.
Następnie przypomniał najważniejsze wydarzenia XX wieku: nadanie Wydziałowi Teologicznemu tytułu papieskiego, utworzenie Papieskiego Wydziału Filozoficznego oraz powołanie przez św. Jana Pawła II Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie, do której dołączył Wydział Historii Kościoła. Szczególne miejsce w wystąpieniu zajęło przypomnienie decyzji papieża Benedykta XVI z 19 czerwca 2009 roku o przekształceniu Papieskiej Akademii Teologicznej w Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie. Rektor podkreślił, że tegoroczne obchody są okazją do uczczenia 17. rocznicy tego wydarzenia.
Przywołał również słowa Benedykta XVI, który wspominał, że „nie było łatwo w tamtym czasie przekonać Kongregację Edukacji Katolickiej do idei powołania Uniwersytetu Papieskiego”, podkreślając jednocześnie, iż z perspektywy czasu decyzja okazała się słuszna i pozwoliła zachować żywe dziedzictwo św. Jana Pawła II w wymiarze instytucjonalnym.
Rektor nawiązał także do osobistego związku papieża seniora z Krakowem i Polską. Cytując jego słowa wypowiedziane podczas uroczystości wręczenia doktoratu honoris causa w Castel Gandolfo, przypomniał: „cieszę się przede wszystkim, że w ten sposób jeszcze bardziej pogłębił się mój związek z Polską, z Krakowem, z ojczyzną naszego wielkiego świętego Jana Pawła II”. Podkreślił, że właśnie dziedzictwo św. Jana Pawła II i Benedykta XVI wyznacza misję Uniwersytetu – służbę Kościołowi, nauce i społeczeństwu.
Kolejnym punktem uroczystości było uhonorowanie osób szczególnie zasłużonych dla rozwoju uczelni. Medale „Zasłużony dla Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie” otrzymali:
Następnie wręczono nagrodę „Amicus Universitatis”, przyznawaną przez Stowarzyszenie Absolwentów i Przyjaciół UPJPII.
Dr hab. Klaudia Cymanow-Sosin, prezes Zarządu SAIP, zwracając się do władz Uniwersytetu, członków Kapituły Nagrody oraz zgromadzonych gości, podkreśliła wyjątkowy charakter uroczystości wręczenia statuetek „Przyjaciel Uniwersytetu”. Zaznaczyła, że tegoroczni laureaci – ks. prałat Franciszek Motyka, wieloletni administrator uczelni, oraz ks. dr hab. Jan Bednarczyk, pierwszy dyrektor biblioteki UPJPII – przez lata współtworzyli tożsamość uczelni i pozostawili trwały ślad w jej historii.
Przypomniała, że w tradycji akademickiej szczególnie cenione są kompetencje, odpowiedzialność oraz służba dobru wspólnemu. Podkreśliła, że zaangażowanie obu laureatów znacznie wykraczało poza zakres obowiązków administracyjnych i organizacyjnych. Dzięki codziennej, często niewidocznej pracy stali się – jak zaznaczyła – „cichym, ale mocnym fundamentem rozwoju” uniwersytetu. Ich postawa stanowi przykład harmonijnego połączenia profesjonalizmu, troski o sprawne funkcjonowanie instytucji oraz głębokiego rozumienia misji katolickiego uniwersytetu.
Ks. Franciszek Motyka, odbierając nagrodę, wyraził wdzięczność za siedemnaście lat pracy na uczelni. Podkreślił, że starał się jak najlepiej wypełniać powierzone mu obowiązki, wspominając okres przemian organizacyjnych po 1981 roku oraz liczne wyzwania związane z rozwojem zaplecza uczelni.
Szczególne miejsce w jego wspomnieniach zajęło przekazanie uczelni budynku przy ul. Franciszkańskiej, który stał się centrum życia akademickiego. Wcześniej zajęcia odbywały się w wielu lokalizacjach, m.in. przy kościele św. Szczepana, przy ul. Augustiańskiej i św. Marka oraz w seminarium duchownym. Skupienie działalności w jednym miejscu uznał za ważny krok w integracji całej wspólnoty akademickiej.
Kończąc wystąpienie, podziękował wszystkim współpracownikom za lata wspólnej pracy i podkreślił, że możliwość służby uczelni pozostaje dla niego powodem wdzięczności wobec ludzi i Boga.
Ks. Jan Bednarczyk z dużym wzruszeniem dziękował za otrzymane wyróżnienie, podkreślając, że traktuje je nie jako osobiste osiągnięcie, lecz jako wyraz uznania dla wszystkich osób, które przez lata tworzyły bibliotekę. Wspominał dawnych współpracowników, zaznaczając, że sukces instytucji był efektem wspólnego wysiłku. Szczególne słowa uznania skierował do swojego ówczesnego zastępcy, podkreślając jego znaczący wkład w organizację biblioteki.
Przypomniał początki jej tworzenia oraz wieloletnie prace zespołu powołanego przez bp. Tadeusza Pieronka, który analizował rozwiązania stosowane w kraju i za granicą, poszukując najlepszego modelu nowoczesnej biblioteki akademickiej. Mimo że pierwotne plany zakładały większy obiekt, podkreślił, że obecna biblioteka pozostaje ważnym dziełem całej wspólnoty uniwersytetu.
Znaczną część wystąpienia poświęcił podziękowaniom dla rektora ks. prof. Roberta Tyrały, którego uznał za głównego inicjatora powstania kampusu. Jak podkreślił: „gdyby nie ksiądz rektor, nie byłoby tego gmachu”. Zwrócił uwagę na symboliczne połączenie biblioteki z pozostałą częścią kampusu, wskazując, że wiedza zdobywana przez studentów i praca naukowa wzajemnie się uzupełniają.
Nawiązał również do związków biblioteki z Janem Pawłem II. Wspominał wielokrotne wyjazdy do Watykanu, podczas których – za zgodą Ojca Świętego – wybierano książki z jego prywatnego księgozbioru. Przypomniał także dary kard. Stanisława Dziwisza oraz bogaty zbiór materiałów poświęconych świętym i błogosławionym z całego świata.
Szczególnie zapadły mu w pamięć spotkania z Janem Pawłem II, który – jak wspominał – „za każdym razem pytał o bibliotekę”, okazując w ten sposób troskę o rozwój nauki i edukacji. Przypomniał również wizytę papieża w bibliotece w 2002 roku jako wydarzenie o wyjątkowym znaczeniu dla całej społeczności akademickiej.
Kończąc wystąpienie, raz jeszcze wyraził wzruszenie i wdzięczność, podkreślając, że budowa kampusu była możliwa dzięki determinacji rektora oraz wsparciu Jana Pawła II.
Następnie medalem „Zasłużony dla Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie” uhonorowani zostali prof. Bożena Ficht-Maciejowska oraz jej małżonek Eckehard Ficht.
Ostatnim punktem uroczystości było przekazanie uczelni daru w postaci „Ławeczki Dialogu”, będącej kolejnym – po ofiarowaniu fortepianu do auli UPJPII – symbolem życzliwości i wsparcia ze strony prof. Bożeny Ficht-Maciejowskiej, Eckeharda Fichta oraz założonej przez nich Fundacji Zeit.Geist.
Darczyńcy podkreślili, że przekazują uniwersytetowi nie tylko symboliczny przedmiot, lecz przede wszystkim ideę dialogu, otwartości i wzajemnego zrozumienia. Wyrazili nadzieję, że „Ławeczka Dialogu” stanie się miejscem spotkań, rozmów i refleksji, sprzyjającym budowaniu relacji oraz wymianie myśli.
Wskazali, że dialog jest fundamentem wzajemnego szacunku i zaufania, dlatego uniwersytet jest miejscem szczególnie predestynowanym do pielęgnowania tych wartości. Nawiązując do nauczania św. Jana Pawła II, podkreślili, że choć sama ławka nie zmieni świata, może inspirować do spotkania z drugim człowiekiem oraz budowania porozumienia ponad granicami kultur i narodów. Wyrazili życzenie, aby stała się miejscem dzielenia się myślami, doświadczeniami i życzliwością oraz symbolem współpracy między środowiskami polskim i niemieckim.
Na ławeczce wygrawerowano słowa z pierwszej części poematu Jana Pawła II „Tryptyk rzymski” – „Zdumienie”: „Pozwól mi się tutaj zatrzymać – pozwól mi się zatrzymać na progu, oto jedno z tych najprostszych zdumień. Zatrzymaj się, to przemijanie ma sens… ma sens… ma sens!”.
Rozmowy o potrzebie dialogu – ze Stwórcą i z drugim człowiekiem – zwieńczyło wspólne przecięcie wstęgi przez darczyńców i rektora UPJPII. Tym samym „Ławeczka Dialogu” została udostępniona wszystkim, zachęcając do zatrzymania się i chwili refleksji.
Do dialogu włączył się również José F.A. Oliver, który towarzyszył państwu Ficht podczas wizyty na UPJPII. Poeta o hiszpańskich korzeniach, tworzący w Niemczech, autor kilkunastu tomów poezji i jeden z najwybitniejszych współczesnych niemieckojęzycznych pisarzy międzykulturowych, przekazał na ręce ks. prof. Roberta Tyrały dar w postaci własnego wiersza.
Na zakończenie rektor podziękował wszystkim uczestnikom za obecność, w tym p. Wiesławowi Nowakowi za wielką życzliwość dla uniwersytetu. Szczególne słowa uznania skierował do prof. Bożeny Ficht-Maciejowskiej, podkreślając, że jej recital fortepianowy był pięknym zwieńczeniem obchodów święta uniwersytetu.
