W dniach 22–23 października 2026 roku w Auli Pawła VI w Watykanie odbył się Międzynarodowy Kongres Duszpasterstwa Szkolnego i Uniwersyteckiego, zorganizowany przez Dykasterię ds. Kultury i Edukacji. Jego hasło nawiązywało do Listu Apostolskiego papieża Leona XIV „Kreślić nowe mapy nadziei”.
W wydarzeniu uczestniczyło ponad 1200 osób z 60 krajów, w tym duszpasterze szkolni i akademiccy, nauczyciele, kapelani oraz przedstawiciele instytucji edukacyjnych. Wśród zaproszonych gości był ks. prof. Robert Tyrała, rektor Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie. Udział w kongresie wziął również ks. dr Mirosław Stanek SDS, duszpasterz akademicki UPJPII.
Istotnym punktem kongresu było spotkanie z papieżem Leonem XIV, który podczas audiencji zachęcał uczestników do uważnego wsłuchiwania się w głos młodego pokolenia, rozpoznawania jego potrzeb i podejmowania dialogu z młodymi ludźmi na temat nurtujących ich pytań i wyzwań współczesności.
Kongres stał się przestrzenią międzynarodowego spotkania, wymiany doświadczeń i refleksji nad kierunkami rozwoju współczesnej edukacji oraz duszpasterstwa szkolnego i akademickiego. Program obejmował trzy konferencje tematyczne: „Pielęgnowanie introwertyzmu”, moderowaną przez abp. Carla Marię Polvaniego; „Człowiek i cyfryzacja”, prowadzoną przez bp. Paula Tighe; oraz „Edukacja dla pokoju”, której moderatorem był ks. Matthias Ambros, podsekretarz Dykasterii ds. Kultury i Edukacji.
Dzieląc się refleksjami po zakończeniu kongresu, ks. prof. Robert Tyrała zwrócił uwagę na wyzwania związane z wychowaniem młodego pokolenia oraz szczególną rolę uniwersytetów katolickich, które obok przekazywania wiedzy powinny podejmować również zadanie formacji intelektualnej, duchowej i społecznej młodych ludzi. – Papież Leon XIV bardzo wyraźnie wskazał, jak ważne jest towarzyszenie studentom. Z pewnością mają oni prawo do zadawania pytań, ale równie istotne jest to, abyśmy potrafili ich słuchać i udzielać im odpowiedzi. Myślę, że duszpasterstwo akademickie działające na uniwersytecie jest przestrzenią, w której studenci mogą odnaleźć siebie, umocnić swoją wiarę i zbliżyć się do Pana Boga. Wiemy przecież, że we współczesnym, skomplikowanym świecie potrzebujemy spokoju i ciszy. Mam nadzieję, a właściwie jestem przekonany, że duszpasterz akademicki podejmie ze studentami dialog i że wspólnie stworzą prężnie działającą wspólnotę, która będzie przyszłością nie tylko Kościoła, ale także Polski – podkreślił rektor.
O inspiracjach płynących ze spotkania z papieżem, wyzwaniach współczesnego duszpasterstwa akademickiego i planach jego rozwoju na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie opowiedział także ks. dr Mirosław Stanek SDS, który jest odpowiedzialny za duszpasterstwo akademickie UPJPII. W rzymskim kongresie uczestniczyło ponad tysiąc osób z różnych części świata, reprezentujących odmienne kultury i języki. Wśród najważniejszych tematów spotkania znalazła się rola uniwersytetów katolickich we współczesnym świecie. Jak podkreśla ks. Stanek, jednym z najmocniej wybrzmiewających przesłań była potrzeba połączenia edukacji z formacją. – Nie mamy tylko edukować tych ludzi, którzy przychodzą, ale przede wszystkim formować – zaznaczył. Jak wyjaśnia, uniwersytet katolicki nie może ograniczać swojej misji do przekazywania wiedzy i przygotowania zawodowego. Równie ważne jest kształtowanie postaw, wrażliwości i duchowości studentów. Szczególna odpowiedzialność spoczywa przy tym na wykładowcach, których świadectwo i codzienna postawa mają istotny wpływ na młodych ludzi.
Ważnym wątkiem spotkania z papieżem była kwestia podejścia do młodego pokolenia. Jak zauważył ks. dr Mirosław Stanek, młodzi ludzie często obawiają się oceny, która może hamować ich inicjatywę, odwagę i gotowość do podejmowania nowych wyzwań, dlatego tak istotne jest stworzenie im przestrzeni do samodzielnego działania, zgłaszania pomysłów i współtworzenia wspólnoty. – Młodzi ludzie sami też potrafią wiele rzeczy odnaleźć, jeżeli się im na to pozwoli – podkreślał.
W tym kontekście przywołał opowieść kard. Timothy’ego Radcliffe’a, który posłużył się przykładem z „Władcy Pierścieni”. Gandalf zaprasza Froda do opuszczenia bezpiecznej, dobrze znanej przestrzeni i wyruszenia w nieznane. To właśnie wyjście poza własną strefę komfortu pozwala odkrywać nowe możliwości i doświadczać czegoś więcej. Podobne podejście ma przyświecać rozwijanemu na UPJPII duszpasterstwu akademickiemu. Jego uczestnicy mają nie tylko brać udział w przygotowanych inicjatywach, ale również sami decydować o ich charakterze i współtworzyć program spotkań.
Jednym z ważniejszych przesłań papieskiego wystąpienia była również potrzeba tworzenia przestrzeni, w której młody człowiek będzie czuł się przyjęty i bezpieczny. „Edukacja ma być domem” – przywoływał słowa papieża ks. Stanek. Jak zauważył, wielu młodych ludzi przychodzi na uniwersytet z trudnymi doświadczeniami rodzinnymi i społecznymi, często z poczuciem osamotnienia czy braku oparcia, dlatego uczelnia katolicka powinna być miejscem nie tylko zdobywania wiedzy, ale również budowania relacji, wzajemnego zaufania i poczucia przynależności.
Właśnie takie miejsce ma powstać w ramach duszpasterstwa akademickiego UPJPII. Ważne będą zarówno regularne spotkania, jak i wspólne wyjazdy, aktywności integracyjne oraz działania wolontariackie. Rozważane jest również zaangażowanie w wolontariat zagraniczny. Szczególne znaczenie ma mieć formowanie serca, czyli uwrażliwianie na drugiego człowieka, rozwijanie empatii i gotowości do bezinteresownej pomocy. – Chciałbym, żeby młodzi ludzie podejmowali działania dla innych, a nie tylko dla siebie – mówił duszpasterz.
Odbudowa duszpasterstwa akademickiego na Uniwersytecie Papieskim jest zadaniem wymagającym czasu i zaangażowania. Obecne działania oznaczają w dużej mierze budowanie wspólnoty od podstaw. Na razie tworzy ją niewielka grupa około siedmiu–dziesięciu osób, które integrują się między innymi podczas wspólnych wyjazdów formacyjnych. Celem jest stopniowe poszerzanie tego grona i zapraszanie kolejnych studentów. – Mamy nadzieję stworzyć ciekawą wspólnotę, która będzie dawała wiele możliwości spotkania ludzi o podobnych wartościach, ale też przeżycia wielu przygód – zapowiedział duszpasterz.
Ważne jest dla niego, aby inicjatywy odpowiadały na rzeczywiste potrzeby studentów. Nie chodzi o narzucanie gotowego programu, lecz o wspólne poszukiwanie form aktywności, które będą dla młodych wartościowe i atrakcyjne. W realizacji tego zadania pomocne jest także doświadczenie zdobyte podczas kilkunastu lat pracy z młodzieżą, szczególnie w ramach ogólnopolskiej wspólnoty wolontariatu misyjnego Salvator, której przez lata był dyrektorem. Przygotowywanie młodych ludzi do wyjazdów misyjnych, całoroczna formacja i wspólne podejmowanie odpowiedzialności za innych stanowią ważny punkt odniesienia dla obecnych planów. Ks. Stanek chciałby również przybliżać studentom postać Heleny Kmieć, której życie i zaangażowanie misyjne mogą być inspirującym przykładem bezinteresownej służby drugiemu człowiekowi.
Podsumowując rzymskie spotkanie, duszpasterz wskazał1 trzy pojęcia, które szczególnie zapadły mu w pamięć: słuchanie, zaufanie i wspólne poszukiwanie prawdy.
Zaufanie oznacza przekonanie, że młodzi ludzie mają własny potencjał, potrafią podejmować odpowiedzialne decyzje i odnajdywać odpowiedzi na ważne pytania. Zadaniem duszpasterzy i wykładowców jest towarzyszenie im w tej drodze, a nie wyręczanie ich czy nieustanne ocenianie.
Nie bez znaczenia pozostają również wyzwania współczesnego świata. Podczas kongresu wiele miejsca poświęcono sztucznej inteligencji i rozwojowi technologii, a także ich wpływowi na relacje międzyludzkie. Uczestnicy zwracali uwagę, że są to zagadnienia, które dopiero wymagają pogłębionej refleksji. Podobnie jak osłabienie więzi rodzinnych i społeczne poczucie osamotnienia, stanowią one wyzwania obecne w różnych częściach świata.
Dla ks. Stanka najważniejszy wniosek z kongresu pozostaje jednak niezmienny: formacja i świadectwo. To one powinny wyznaczać charakter katolickiego uniwersytetu i jego relacji ze studentami.
Duszpasterstwo akademickie UPJPII zaprasza studentów do wspólnego budowania nowej wspólnoty. Jej podstawą mają być spotkanie, otwartość, wiara, wzajemne wsparcie i gotowość do podejmowania wspólnych inicjatyw.
Kolejne spotkanie organizacyjne zaplanowano na środę, 18 listopada w kaplicy uniwersyteckiej przy ul. Franciszkańskiej 1. Będzie ono okazją do poznania się, rozmowy i wspólnego zastanowienia nad tym, jak powinno wyglądać duszpasterstwo odpowiadające na potrzeby studentów. Spotkanie rozpocznie się Mszą św. o godz. 18.00. Po Eucharystii ks. dr Mirosław Stanek, duszpasterz akademicki UPJPII, zaprasza na spotkanie.
Zaproszenie skierowane jest do wszystkich studentów, którzy chcieliby nie tylko znaleźć swoje miejsce we wspólnocie, ale również współtworzyć ją i angażować się w działania na rzecz innych.