Podejmując dzieło Synodu, podejmując w tym dziele Synodu zasadniczy cel wzbogacenia i pogłębienia naszej wiary, uczynienia jej świadomą i dojrzałą, na miarę naszych czasów, pragniemy, ażeby ta wiara wyraziła się również dojrzałością, chrześcijańską odpowiedzialnością
II Synod Duszpasterski Archidiecezji Krakowskiej wyrasta z doświadczenia Duszpasterskiego Synodu Archidiecezji Krakowskiej zwołanego przez ówczesnego metropolitę krakowskiego, kard. Karola Wojtyłę. Odbył się on w latach 1972 – 1979, a jego zadaniem było wprowadzenie w życie Archidiecezji Krakowskiej uchwał Soboru Watykańskiego II.
8 maja 1971 roku kard. Karol Wojtyła powołał Komisję Przygotowawczą Synodu, w skład której weszło 12 osób reprezentujących różne środowiska archidiecezji. Na jej czele stanął ks. prof. Eugeniusz Florkowski. Komisja opracowała statut i regulamin Synodu, w których określono szczegóły dotyczące m.in. celu. Stało się nim „wzbogacenie wiary i pełniejsze ukształtowanie postaw chrześcijańskich ogółu duszpasterstwa i wiernych archidiecezji”. To dlatego do udziału zaproszenie zostali wszyscy członkowie Kościoła katolickiego – duchowni i świeccy.
Na czele Synodu stanął metropolita krakowski, wspomagany przez Komisję Główną, której zadaniem była koordynacja całości prac synodalnych. Podlegały jej Komisje Robocze, którym powierzono opracowanie nauki Soboru Watykańskiego II w formie przystępnych referatów lub materiałów do dyskusji. Rolę konsultatywną pełniły Komisje Rzeczoznawców, czuwające nad zgodnością propozycji synodalnych z zasadami nauki i karności kościelnej. Główny ciężar prac spoczął jednak na Synodalnych Zespołach Studyjnych, składających się z osób duchownych i świeckich, które pod opieką lub przy asystencji kapłana studiowały naukę Soboru Watykańskiego II, rozważały na jej tle własną sytuację życiową i problemy ich środowiska pracy.
Kard. Karol Wojtyła oficjalne otworzył Synod 8 maja 1972 roku w katedrze na Wawelu w obecności ponad 1100 uczestników i zaproszonych gości. Metropolita zatwierdził wówczas także statut i regulamin, a przewodniczącym Komisji Głównej mianował bp. Stanisława Smoleńskiego.
W pierwszym roku działalności Synodu powstało 325 Synodalnych Zespołów Studyjnych. W maju 1974 roku ta liczba wzrosła do 497 – w tym 449 zespołów parafialnych i 48 ponadparafialnych.
Z prawnego punktu widzenia w chwili wyboru kard. Karola Wojtyły na papieża Synod Duszpasterski Archidiecezji Krakowskiej został przerwany, ale jego kontynuacji – za zgodą Stolicy Apostolskiej – podjął się wkrótce potem bp Julian Groblicki. Dekretem z 1 marca 1979 roku działalność Synodu wznowił następca kard. Karola Wojtyły, kard. Franciszek Macharski.
Ostatnie głosowanie odbyło się 8 maja 1979 roku.