Zgodnie z ustawą o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej dzieci do 10. roku życia powinny być umieszczone w rodzinach zastępczych. Obecnie ponad 100 takich dzieci w Krakowie przebywa w placówkach opiekuńczo-wychowawczych i czeka na rodzinę zastępczą. MOPS apeluje o wsparcie.

XXXIV Pielgrzymka Rodzin Archidiecezji Krakowskiej do Kalwarii Zebrzydowskiej stała się przestrzenią szczególnego apelu metropolity krakowskiego, kard. Grzegorza Rysia, związanego z pomocą dzieciom, które w wyniku różnych sytuacji życiowych straciło dom.

Konieczna jest tymczasowa forma opieki, np. piecza zastępczy czy rodziny zastępcze. – Osoby, które chciałyby zostać rodzinami zastępczymi powinny mieć predyspozycje do opiekowania się dziećmi: być odpowiedzialne, troskliwe, wyrozumiałe, a jednocześnie konsekwentne, cierpliwe i wymagające. Powinny umieć wczuć się w przeżycia dziecka, mieć łatwość współpracy z innymi osobami i instytucjami, być odporne na sytuacje stresujące – mówi Wioletta Matejczyk, kierownik Zespołu do spraw Rodzinnej Pieczy Zastępczej w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Krakowie.

Podkreśla, że strach nie powinien być czynnikiem blokujących, dla tych, którzy chcieliby podjąć się tego dzieła. – Złożenie podania i przejście procesu kwalifikacyjnego to pierwszy krok. Jeśli podczas spotkań z pracownikami Zespołu ds. Rodzinnej Pieczy Zastępczej MOPS w Krakowie lub podczas szkolenia dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej osoby stwierdzą, że to jednak nie dla nich, że nie sprostają temu zadaniu to mogą zrezygnować na każdym etapie kwalifikacji – wyjaśnia przedstawicielka krakowskiego MOPS.

Dodaje, że osoby, które nie są pewne, czy będą w stanie podjąć się takiego zobowiązania mogą na początek zostać rodzinami pomocowymi albo wolontariuszami – w rodzinach zastępczych lub placówkach opiekuńczo-wychowawczych. To może pomóc w podjęciu ostatecznej decyzji. – Podjęcie ostatecznej decyzji ułatwiają również szkolenia dla kandydatów na rodziców zastępczych, dzięki którym można m. in. zweryfikować swoją wiedzę, na temat rodziny zastępczej. Podczas zajęć przyszli rodzice zastępczy poznają m. in. zagadnienia, które ułatwią im zrozumienie potrzeb i zachowania dzieci, dowiadują się, jaki wpływ będzie miało przyjęcie dziecka na życie codzienne ich rodziny, rozmawiają o przyczynach umieszczania dzieci w rodzinach zastępczych oraz przygotowują się na kontakty z rodzicami biologicznymi – dodaje Wioletta Matejczyk.

W samym Krakowie i okolicach dziewięćset dzieci oczekuje na rodzinę.

Jakie warunki muszą spełnić Ci, którzy chcieliby taką rodziną zastępczą dostać?

Pełnienie funkcji rodziny zastępczej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które:

1. dają rękojmię należytego sprawowania pieczy zastępczej,
2. nie są i nie były pozbawione władzy rodzicielskiej oraz władza rodzicielska nie jest im ograniczona ani zawieszona,
3. wypełniają obowiązek alimentacyjny – w przypadku, gdy taki obowiązek w stosunku do nich wynika z tytułu egzekucyjnego,
4. posiadają pełną zdolność do czynności prawnych,
5. przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z tym, że w przypadku cudzoziemców ich pobyt jest legalny,
6. są zdolne do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem, co zostało potwierdzone:
   • zaświadczeniem wydanym przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej,
   • pozytywną opinią o posiadaniu predyspozycji i motywacji wydaną przez psychologa,
7. zapewniają odpowiednie warunki bytowe i mieszkaniowe umożliwiające dziecku zaspokajanie jego indywidualnych potrzeb,
8. nie były skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne,
9. nie figurują w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym z dostępem ograniczonym,
10. nie figurują w Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze,
11. posiadają stałe źródło utrzymania – w przypadku kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej,
12. uzyskały pozytywną wstępną kwalifikację,
13. ukończyły szkolenie dla kandydatów do sprawowania funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka (kandydat może odbyć szkolenie, po otrzymaniu wstępnej kwalifikacji dokonanej na podstawie oceny spełniania wyżej wskazanych warunków),
14. otrzymały zaświadczenie kwalifikacyjne.

Jak zostać rodziną zastępczą?

1. Złóż pisemne podanie do Zespołu ds. Rodzinnej Pieczy Zastępczej MOPS o zakwalifikowanie do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej.
2. Możesz także przyjść do Zespołu ds. Rodzinnej Pieczy Zastępczej MOPS ul. Na Kozłówce 10 i porozmawiać w jaki sposób możesz zostać rodziną zastępczą niezawodową.
3. W miejscu Twojego zamieszkania koordynator rodzinnej pieczy zastępczej i psycholog będą z Tobą rozmawiać i ustalać Twoją sytuację życiową: osobistą, rodzinną, zarobkową, mieszkaniową. Rozmowa dotyczyć będzie także wstępnego określenia Twoich predyspozycji opiekuńczo-wychowawczych i motywacji dotyczącej decyzji o rodzicielstwie zastępczym.
4. Przedłóż koordynatorowi (w Zespole ds. Rodzinnej Pieczy Zastępczej przy ul. Na Kozłówce 10), z którym poznałeś się już w swoim domu:

• zaświadczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pełnienia funkcji rodziny zastępczej (od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej),
• zaświadczenie o niekaralności (z sądu),
• potwierdzenie zatrudnienia i wysokości dochodów.

5. Zostajesz zaproszony na badania psychologiczne i pedagogiczne, które określą Twoje predyspozycje do bycia rodzicem zastępczym.
6. Po zebraniu wszystkich wymaganych dokumentów dokonana zostanie analiza Twojej sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej, przeprowadzona zostanie wstępna kwalifikacja Twojej kandydatury.
7. W przypadku pozytywnej kwalifikacji możesz złożyć wniosek o skierowanie na szkolenie.
8. Zostaniesz skierowany na szkolenie dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej.
9. Szkolenie trwa 60 godzin w tym 10 godzin to praktyki w zawodowych rodzinach zastępczych.

Szkolenie jest prowadzone w formie szkoleniowo-warsztatowej w cyklu 3 miesięcznym. Spotkania odbywają się raz w tygodniu, popołudniami.

Zagadnienia omawiane podczas szkolenia to:

• informacje prawne dotyczące rodzicielstwa zastępczego,
• aspekty psychologiczne dotyczące dzieci umieszczanych w pieczy zastępczej,
• rola i funkcje rodzica zastępczego,
• przygotowanie kandydatów na przyjęcie dziecka,
• wpływ przyjęcia dziecka na Twoje życie i Twojej rodziny,
• przyczyny umieszczania dzieci w rodzinach zastępczych,
• kontakty z rodziną biologiczną dziecka,
• formy wsparcia rodzin zastępczych.

10. Po zakończeniu szkolenia i otrzymaniu świadectwa ukończenia szkolenia możesz złożyć wniosek o wydanie zaświadczenia kwalifikacyjnego.
11. Jeśli je otrzymasz, to oznacza, że spełniasz ustawowe warunki pozwalające przyjąć dziecko pod swoją opiekę.
12. Po przeprowadzeniu kwalifikacji sąd opiekuńczy orzeka o ustanowieniu rodziny zastępczej – możesz wtedy przyjąć dziecko do swojego domu.

fot. Mój lepszy dom – rodzina zastępcza w Krakowie

Biuro Prasowe Archidiecezji Krakowskiej