– Ludzie, którzy odkryli swoją słabość, budują dom, który ma być domem dla wszystkich – mówił kard. Grzegorz Ryś w Ratuszu Staromiejskim w Toruniu podczas obrad „Colloquium Charitativum Novum”. Metropolita krakowski, przywołując obraz odbudowy Jerozolim, komentował też odkrywczą myśl papieża Leona z encykliki Magnifica humanitas, że zrozumienie własnej kruchości humanizuje a nie dehumanizuje człowieka.
Kard. Grzegorz Ryś wziął udział w obradach Colloquium Charitativum Novum – międzynarodowym spotkaniu intelektualistów nawiązującym do historycznego Colloquium z 1645 roku odbyło się w Ratuszu Staromiejskim w Toruniu. Tegoroczna edycja nosi tytuł „De pace” – „O pokoju”.
Swoje wystąpienie kard. Grzegorz Ryś oparł na dwóch filarach encykliki papieża Franciszka Fratelli Tutti – powszechnym braterstwie i przyjaźni społecznej. Zauważył, że oba terminy zostały wcześniej użyte w deklaracji z Abu Zabi, którą Ojciec Święty podpisał razem z wielkim imamem Uniwersytetu Al-Azhar Ahmadem Al-Tayyebem. Metropolita krakowski zwrócił uwagę na zdanie z preambuły dokumentu: „Bóg stworzył ludzi równymi w prawach, obowiązkach i godności. Powołał ich, by żyli razem jako bracia i siostry”. Kardynał zaznaczył, że dokument podkreśla perspektywę religijną, w której budowanie społecznej przyjaźni i powszechnego braterstwa nie jest wymysłem człowieka, ale powołaniem ze strony Boga.
Kard. Grzegorz Ryś przytoczył trzy wskazówki papieża Franciszka z encykliki Fratelli Tutti, w jaki sposób budować i w jaki nie budować powszechnego braterstwa: „Nie buduje się powszechnego bractwa, jeśli chce się wszystkim ludziom narzucić abstrakcyjny, jedyny, właściwy model człowieka i ludzkiej społeczności”. Metropolita krakowski zauważył, że ten dominujący model jest też określany mianem plądrującego, który pozbawia ludzi wszystkiego, co jest tak naprawdę w ich życiu istotne, równając ich do tego samego poziomu. „Buduje się powszechne braterstwo otwierając się na każdego w jego inności, interesując się tym, co jest u niego najlepsze, co jako najlepsze ma do zaproponowania” oraz „Żeby budować powszechne braterstwo trzeba zaczynać od najmniejszych i najuboższych, czyli od tych, którzy mogą najmniej, bo jeśli się nie zaczyna od nich, to idea dobra wspólnego jest oszustwem”.
Kardynał odwołał się także do encykliki Magnifica humanitas Leona XIV, w której papież przedstawia swoją ideę, że cała ludzkość jest na placu budowy, na którym można budować albo wieżę Babel, albo odbudowywać Jerozolimę. Metropolita krakowski zauważył, że wieża Babel jest obrazem budowania świata totalitarnego, który jest zuniformizowany, absolutnie jednolity. – Wieża Babel to jest świat totalitarny. Totalitarne braterstwo nie jest żadnym braterstwem, bo żaden model totalitarny nie jest modelem jedności, tylko jest modelem jednolitości – mówił kard. Grzegorz Ryś, zaznaczając, że kto chce tworzyć jednolity świat, ten go rozbija, a nie jednoczy.
Przywołując obraz odbudowy Jerozolimy, metropolita krakowski zauważył, że zaczyna się ona od zrozumienia własnej słabości, której Izraelici doświadczyli przez swój grzech, utratę własnego państwa i niewolę. Kardynał podkreślił, że pochwała kruchości, która humanizuje a nie dehumanizuje człowieka jest wielką myślą papieża Leona. – Ludzie, którzy odkryli swoją słabość, budują dom – to bym podkreślał – który ma być domem dla wszystkich – mówił, odwołując się do proroka Izajasza, który wskazywał, że ten dom ma być także dla tych, którzy zniszczyli Jerozolimę, bo jeśli nie będzie w nim miejsca dla nich, to budujący go nie osiągną szczęścia – tylko w jedności ze wszystkimi ludami mogą być szczęśliwi.
Na koniec zacytował papieża Leona, że który zauważył, że „buduje ten, kto najpierw odbudowuje więzi, a potem dopiero kamienie” oraz że kamieniami węgielnymi tego wspólnego domu są najubożsi i najmniejsi – „kiedy oni są zaproszeni do tej budowy, to ta świątynia ma na czym się oprzeć”.
Colloquium Charitativum Novum to przedsięwzięcie inspirowane historycznym wydarzeniem – spotkaniem przedstawicieli Kościoła katolickiego, luterańskiego i kalwińskiego, które odbyło się w 1645 roku w Ratuszu Staromiejskim w Toruniu. Gospodarzami wydarzenia byli marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego, Piotr Całbecki i prymas Polski, abp Wojciech Polak.
Wykład inauguracyjny wygłosiła włoska prawniczka prof. Marta Cartabia, tegoroczna laureatka Nagrody Mikołaja Kopernika Fides et Ratio.
